Fraaij Kennemerlant
Jaar:
1729
Auteur:
Hendrik de Leth
(1703 - 1766)

De prachtige platenatlas Het zegepralent Kennemerlant verscheen rond 1730. De inleidende tekst van het eerste deel, dat Noord-Kennemerland beschrijft, is van de hand van mr. Mattheus Brouerius van Nidek. Getuige zijn bewoordingen "en deeze door H. de Leth zelfs in den voorledenen jare 1728 ... getekent" kunnen we concluderen dat het eerste deel in 1729 gemaakt is. Het tweede, over Zuid-Kennemerland, moet in 1732 verschenen zijn. Brouerius van Nidek rept van een pastor van de kerk van Bloemendaal, "nogh ten deezen jare 1732 met geestelyken yver en vrucht des Heeren dienst alhier bezorgende" (dl. II, p. 10). Beide delen bevatten 50 platen. Met het werk van Rademaker en de Leth kwam het genre van de platenatlas tot grote bloei. De werken beleefden vele herdrukken, tot in de 19de eeuw aan toe; de prentjes zijn daardoor niet zeldzaam.

De Haarlemse uitgever J. Bosch maakte van zijn werk Aangename gezichten in de vermakelijke landsdouwen van Haarlem een feuilleton. Het eerste deel verscheen in 1761, het tweede in 1762 en het laatste deel in 1763. De tekenaars/graveurs van het boek, Hendrik Spilman (1721-1784) en Cornelis van Noorde (1731-1795), waren beide stevig verankerd in het Haarlemse culturele leven. Zij zijn verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de illustraties in deze Aangename gezichten. Slechts één andere illustrator heeft een schets gemaakt voor de tekening van het gezicht aan de Leidsevaart in deel II. Het gaat hier om de handelaar/ amateurtekenaar Jacobus Kops, die een neefje van uitgever Bosch blijkt te zijn. Met name Cornelis van Noorde heeft veel werk gedaan voor het huis Enschedé. Van zijn hand kennen we de portretten van Johannes Enschedé en lettersnijder J.M. Fleischman, en de beroemde prent van de lettergieterij van Enschedé in de Proef van letteren welke gegoten worden in de nieuwe Haarlemsche lettergieterij van J. Enschedé uit 1773. Deze 66 tekeningen werden in later jaren nog vele malen geheel of gedeeltelijk in herdruk genomen, tot zelfs op Haags porcelein aan toe.

STCN-beschrijvingen

Leth, Hendrik de (1703-1766)
Het zegenpralend Kennemerland, vertoont in 100 heerlyke gezichten. Engraved by Hendrik de Leth. Text by M. Brouërius van Nidek. Amsterdam, A. and H. de Leth, [1729-1732].
2º: 2 volumes; 1: π4 A-F2 and 25 engraved folia numbered 1-50; 2: π1 A-E2 and 25 engraved folia numbered 51-100
Title-page in different states and impressions, some of them entitled Het zegenpralent Kennemerlant; vertoont in veele heerelyke gezichten; some copies '100' in title corrected by pasting over into 'veele'.
Vingerafdruk: Dl. 1: 000002 - b1 A es : b2 F $b
Vingerafdruk: Dl. 2: 000002 - b1 A en : b2 E $
Haarlem, Stadsbibliotheek: 1 A 5 (record in STCN)

Spilman, Hendrikus (1721-1784)
Aangenaame gezichten in de vermakelyke landsdouwen van Haarlem. Engraved by H. Spilman et al. Haarlem, J. Bosch, 1761.
2º: π2 and engraved folia
Also issued in: H. Spilman et al., Verzaameling van zes- en zestig aangenaame gezichten in de vermakelyke landsdouwen van Haarlem, 1763.
Vingerafdruk: 176102
Haarlem, Stadsbibliotheek: 1 A 46:1 (record in STCN)