Geber Arabis

Jaar:
1670
Auteur:
Geber Arabis

Titeluitgave van de editie 1668, bij dezelfde drukker, van dit beroemde alchemistische handboek, toegeschreven aan de Arabische alchemist Geber, of Gabir ibn Hayyan, uit de 8e eeuw. In werkelijkheid zijn de meeste werken die onder zijn naam bewaard zijn, geschreven in de 13e eeuw door een Italiaanse franciscaan. De Arabische associatie blijkt uit de frontispiece die een Oosterse krijger toont met een panterachtig dier, maar die verder geen enkele connectie met het werk heeft.

Alchemie wordt meestal omschreven als de kunst om onedele metalen in zilver of goud te veranderen: een sterk vereenvoudigde manier om een traditie te beschrijven die in het Latijnse westen teruggaat tot de late middeleeuwen. Roger Bacon (ca 1214-na 1292) noemde het de studie van de onbezielde wereld. Het verfijnen of transmuteren van metalen werd gezien als een ingrijpen in het natuurlijke proces van de rijping van metalen, dat normaal in de aarde plaatsvond. Alchemie versnelt dat proces en verbetert bovendien het product. Alchemistische teksten moeten deels letterlijk, deels allegorisch of mystiek opgevat worden.

De Duitse tekstuitgever, Georg Horn, was professor in de geschiedenis aan de universiteit van Harderwijk en later van Leiden. Hij raakte daar in conflict met Isaac Vossius over de ouderdom van de wereld (die volgens Vossius veel ouder was dan werd aangenomen). Hij geloofde vast in de mogelijkheid van transmutatie: in zijn inleiding vertelt hij dat onlangs (in 1667) zijn landgenoot Johann Friedrich Helvetius in Den Haag erin geslaagd is van lood goud te maken. Horn zou naar verluidt ook 5000 florijnen verloren hebben aan een Haagse alchemist. Hij overleed, krankzinnig geworden, in 1670.

STCN-beschrijving

Gabir b. Hayyan, Abu Abd Allah (ca721-815)
Chimia sive Traditio summæ perfectionis. By Geber Arabis. ; Corrected by C. Hornius. Edited by G. Hornius. (Engraved title-page:) Lugduni Batavorum, apud A. Doude, 1670.
12º: 10 A-C12 M6 N2
*Reissue of the edition Lugduni Batavorum, apud A. Doude, 1668
.
Vingerafdruk: 000012 - a1 *3 $h : a2 *6 ta$ - b1 A e : b2 N $&
Amsterdam, Bibliotheca Philosophica Hermetica: 2440 (record in STCN)