Goudse Glazen

Jaar:
1700

Tot de oudste en langst verschijnende Nederlandse toeristische gidsjes behoort het boekje Uitlegginge van de wijd-beroemde en vermaarde glazen binnen de Sint-Jans kerk te Gouda (en varianten daarop). Gedurende tweehonderd jaar, vanaf 1681 tot het laatste kwart van de negentiende eeuw, is deze gids met maar weinig wijzigingen gedrukt en herdrukt. En al vanaf de achttiende eeuw zijn er Duitse, Engelse en Franse vertalingen van verschenen voor de buitenlandse bezoekers aan de stad. Het zijn gidsjes in-8º, die handig in de zak gestoken konden worden.

Rond 1700 verscheen er een drukje bij de weduwe van Jan van Geldrop in Haarlem. Of het een afzonderlijk verschenen drukwerkje is, of dat het bedoeld is als onderdeel van een almanakje is niet met zekerheid te zeggen. Formaat (16º) en opbouw (één katerntje van 8 bladen) doen het laatste vermoeden.

Het leuke van de tekst is, dat de beroemde gebrandschilderde Goudse Glazen in liedvorm uitgelegd worden! In 32 tienregelige strofen op de “Stem: Eylaes mijn suchjes zijn om niet” worden de 31 glazen bezongen; de laatste strofe is een oproep om vooral te gaan kijken. Elke strofe wordt voorafgegaan door de vermelding van de schenker(s) en wanneer het glas geschonken is. Het lied Eylaes mijn suchjes zijn om niet is volgens de Nederlandse Liederenbank van het Meertensinstituut voor het eerst in 1654 gesignaleerd.

STCN-beschrijvingen

Uitleg Uitlegginge van de wyd-beroemde en vermaarde glazen, binnen de [...] St. Jans kerk te Gouda. Enlarged edition. Gouda, J. van der Klos printer, 1773
8º: A-C8 D2
Vingerafdruk: 177308 - b1 A2 lfte : *b2 D e
Gouda, Streekarchief Midden-Holland 596 G 28:1 (record in STCN)

Uitleg
Uytlegginge van de kostelijke en konstige glasen, binnen de [...] St. Jans-kerck. In de stade Gouda. [Haarlem], wed. J. Geldorp, [late 17th, early 18th century].
16º: [A]8
Vingerafdruk: 000016 - b1 te e : *b2 Om us$
Gouda, Streekarchief Midden-Holland 502 A 169 (record in STCN)