Het rechte gebruyck van des Heeren H. avondtmael
Jaar:
1670
Genre:

De achtergrond: het STCN-project

Op 1 april 2004 startte een team van STCN-medewerkers in de universiteitsbibliotheek van de Vrije Universiteit om de Nederlandse boeken en tijdschriften tot 1800 op te nemen in de retrospectieve nationale bibliografie (Short-Title Catalogue, Netherlands). Eind maart 2007 waren ruim 25.000 exemplaren uit de VU-bibliotheek in de STCN opgenomen. Meer dan 5000 hiervan zijn uitsluitend in de UB VU te vinden. Het eind van de STCN-werkzaamheden in de VU vormt de aanleiding om én VU-collectie én STCN in de schijnwerpers te zetten door middel van een boek, Disgenoten, een symposium op 31 mei 2007 en deze webpagina's.

De bundel 'Het rechte gebruyck van des Heeren H. avondmael'

Waarom een virtuele tentoonstelling gewijd aan het avondmaalsbundeltje Het rechte gebruyck van des Heeren H. avondtmael? Het boekje is een goede representant van de VU-bibliotheek. Het zwaartepunt van deze collectie is het Nederlandse protestantisme vanaf de zestiende eeuw tot heden, met de nadruk op het gereformeerd protestantisme. Het avondmaalsbundeltje, dat in 1670 voor het eerst verscheen en daarna meer dan honderd keer op de pers werd gelegd, bevat bijdragen van diverse gereformeerde, deels piëtistische auteurs uit de zeventiende eeuw.

Er zijn veel verschijnselen waar STCN-medewerkers bij het dagelijks maken van short-title beschrijvingen aan voorbij moeten gaan. Anders zou de STCN nooit af komen. Zo wordt er geen aandacht geschonken aan de band waarin een boekje gestoken is, of aan ex-libris en bezittersaantekeningen in de exemplaren. De aanwezigheid van gegraveerde titelpagina's en van illustraties wordt in de beschrijving gesignaleerd, maar verder onderzoek kan daar normaal gesproken niet naar worden gedaan. Vragen naar bijvoorbeeld de georganiseerde samenwerking tussen verschillende uitgevers of naar de verhouding tussen origineel en vertaling zijn vaak te tijdrovend om uit te zoeken. En de boeken lezen is al helemaal uit den boze! Voor de samenstelling van deze webpagina's is op die regel een uitzondering gemaakt.

Veel van de beschrijvers die bij het verwerken van de UB VU-collectie betrokken zijn geweest, hebben de gelegenheid aangegrepen om in korte bijdragen een aantal verschijnselen voor het voetlicht te brengen. Deze rijk geïllustreerde stukjes bieden een boeiend inzicht in de vele cultuurhistorische aspecten waar onderzoekers, liefhebbers en lezers van het oude boek dagelijks mee te maken hebben.

De ihier opgenomen teksten zijn ook gepubliceerd in Disgenoten: Short-title catalogue van Het rechte gebruyck des Heeren H. avondtmael. Met studies door W.J. op 't Hof en Herman Postema [...]. Amstelveen: EON pers, 2007 (ISBN 9789077246177).