Jakob Böhme
Jaar:
1665
Auteur:
Jacob Böhme

Tussen 1634 en 1642 had de Amsterdamse koopman A.W. van Beijerland de meeste geschriften van de Duitse 'theosoof' en mysticus Jacob Böhme (1575-1624) in Nederlandse vertaling uitgegeven. Hij maakte die vertalingen zelf en liet die op zijn eigen kosten drukken. Pas in 1682 verschenen de verzamelde werken van Böhme voor het eerst in zijn moedertaal, Duits. Maar tussen 1656 en 1678 beijverde een andere Amsterdamse koopman zich om individuele werken van Böhme in het Duits uit te brengen: Hendrik Beets, Duitser van oorsprong (Hij noemde zich 'Betkius' naar zijn door hem zeer bewonderde geestelijke vader Joachim Betke). Voor enkele van zijn edities heeft Betkius gebruik gemaakt van handschriften uit de collectie van van Beijerland. De meeste liet hij bij Cunradus drukken. Net als Beijerland voelde ook Betkius zich aangetrokken tot het mystieke christendom. Maar anders dan hij was hij naast koopman ook boekhandelaar, zoals onder meer blijkt uit zijn recentelijk gelocaliseerde fondscatalogus uit 1663 (National Széchényi Library, Boedapest).

De in de titel genoemde 'Tabell der drey Welten' met het voor B7ouml;hme karakteristieke wereldbeeld, is door Betkius eveneens gebruikt in een uitgave van Franckenberg, Oculus Aeternitatis, 1677; daar past het ook uitstekend, wat niet verwonderlijk is omdat Franckenberg deze prent zelf gemaakt zou hebben naar een ouder model.

Zie ook: W. Heijting, Profijtelijke boekskens. Boekcultuur, geloof en gewin. Hilversum 2007

STCN-beschrijving

Böhme, Jakob (1575-1624)
Von der Gnaden-Wahl, oder dem willen Gottes über die Menschen. By Jacob Böhme sonsten Theutonicus. Amsterdam, for H. Betkius, printed by C. Cunradus, 1665.
12º: A-N12 O4
Vingerafdruk: 166512 - b1 A2 nd$ : b2 O3 in$N
Amsterdam, Bibliotheca Philosophica Hermetica: 7967 (record in STCN)