Loflied voor Willem

Jaar:
1747
Auteur:
Pieter Langendijk
(1683 - 1756)

Bij de erfgenamen van Izaak van Hulkenroy (†1744), te weten Abraham van Hulkenroy en zijn zuster Maria, verscheen in 1747 deze loftuiting aan het adres van Willem Karel Hendrik Friso, de prins van Oranje, die in mei van dat jaar werd ingehuldigd als Stadhouder Willem IV. Deze opmerkelijke gebeurtenis maakte een einde aan het Tweede Stadhouderloze Tijdperk. Deze benoeming was ingegeven door de benarde positie waarin de Nederlanden in het voorjaar van 1747 waren komen te verkeren: Lodewijk XV belegerde de zuidelijke provincies, met name de Zeeuwse eilanden. In Willem zag het volk de nieuwe redder des vaderlands, de figuur die - met hulp van Engeland - het Franse gevaar kon weerstaan.

Pieter Langendijk was in 1722 (weer) in Haarlem komen wonen. Hij kwam al snel in contact met de Haarlemse dichters Pieter Merkman en Govert van Mater. De laatste maakte een aantal liederen op muziek van Willem Vermooten. Langendijk trad toe tot de gezaghebbende kamer 'Trou moet Blycken' en verzorgde in die hoedanigheid een aantal jaarzangen en nieuwjaarsdichten. Al eerder had hij zich gewaagd aan het bezingen van het geslacht van Oranje, maar tot 1745 toonde hij zich geen voorstander van het inhalen van een nieuwe stadhouder, bevreesd als hij was voor machtsmisbruik en uitbuiting. In 1747 was hij - en klaarblijkelijk velen met hem - tot de conclusie gekomen dat Willem IV wel eens de reddende engel zou kunnen zijn.

In het exemplaar van de Stadsbibliotheek Haarlem treft men een breed scala van lofliederen op de nieuwe Stadhouder aan. De editie van de erven Izaak van Hulkenroy bevindt zich in een convoluut met 44 andere lofprijzingen.

STCN-beschrijving

Langendijk, Pieter (1683-1756)
Canto solo, op de verheffing van [...] Willem Karel Hendrik Friso [...] tot stadhouder. By Pieter Langendyk. Music by W. Vermooten. Haarlem, printed by erfg. I. van Hulkenroy, [1747].
4º: A-D2
RISM V 1257.
Vingerafdruk: 000004 - b1 A2 u$ : b2 D2 ink
Haarlem, Stadsbibliotheek: 76 E 12:3 (record in STCN)