ANP

In december 1934 richtte de Nederlandse Dagbladpers de Stichting ANP op, een onafhankelijke dienst die zonder winstoogmerk objectieve informatie verstrekte. Als gevolg hiervan beëindigden enkele bestaande particuliere persbureaus binnen enkele jaren hun activiteiten. Nederland kreeg een efficiënter centraal persbureau, zoals bijna alle Europese landen inmiddels hadden. Het ANP (Algemeen Nederlandsch Persbureau) verzamelde berichten uit binnen- en buitenland. Na bewerking werd dit nieuws per telex verspreid onder de deelnemers, zo’n negentig dagbladen. Bovendien konden de deelnemers met een centraal persbureau de kosten beter beheersen. Hoewel opgericht in verzuild Nederland, was het ANP niet aan een zuil gebonden. De deelnemers pasten zelf de berichtgeving wel aan hun doelgroep aan.

Jaren dertig

Nieuws over politiek, economie en beurs, sport, ongevallen en rampen, koningshuis, weerberichten enz. kwamen dagelijks bij het ‘continubedrijf’ANP binnen. De berichtgeving werd verzorgd door eigen correspondenten in binnen- en buitenland en via buitenlandse nieuwsagentschappen. Aan die agentschappen leverde het ANP op zijn beurt nieuws over Nederland. De leveranties per post of trein met gestencilde blaadjes maakten gaandeweg plaats voor snellere berichtgeving per telegraaf, telefoon of telex. De introductie van het telexapparaat in 1933 betekende een grote vooruitgang, omdat daardoor het nieuws in heel Nederland op hetzelfde moment werd verspreid. Daarnaast verzorgde het ANP onder meer de bulletins van de Radionieuwsdienst in Hilversum.

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de mobilisatie werd het ANP al terughoudend met berichtgeving over militaire en Europese aangelegenheden. Direct na de capitulatie in 1940 verordonneerde de bezetter, dat het ANP geen Duitsland-vijandige berichten mocht verspreiden. Alle joodse medewerkers moesten worden ontslagen. Ook de Radionieuwsdienst werd ‘gelijkgeschakeld’ en al snel kwam ANP te staan voor ‘Adolfs Nieuwste Papagaai’. Een aantal oud-medewerkers van het ANP slaagde erin ondergronds te blijven werken en nieuws uit het Geallieerde kamp te verspreiden. Daarnaast was er toch nog een Nederlands ANP actief, namelijk vanuit Londen. Langs die weg gingen er berichten de ether in naar het vasteland.

Foto’s en data

Medio 1945 kon het ANP de oorlogsschade in het telexnetwerk gaan herstellen; dat zou enkele jaren en het nodige improvisatievermogen vergen. De Radionieuwsdienst kwam eerst in handen van Radio Herrijzend Nederland. In 1949 nam het ANP die taak weer over. Voor het beeldmateriaal werd in 1946 het bureau ANP-Photo opgericht, dat een plaats moest veroveren tussen concurrerende fotodiensten.
Door de opkomst van de computers konden er sneller en meer berichten - of moderner: data - worden verstuurd. Een aantal jaren verzorgde het ANP een telefonische nieuwsdienst en later maakte Teletekst gebruik van het ANP.

Veranderingen in medialand

Vanaf de jaren zeventig verschenen door de communicatiesatellieten meer nieuwsmedia op het toneel. Zenders als CNN en de mogelijkheden van het internet ontstonden naast de traditionele kanalen. Meer omroepen en meer zenders gingen nieuwsrubrieken uitzenden. Vroeger leverde het persbureau aan de abonnees berichten tegen kostprijs, maar tegenwoordig is nieuws een product als andere en de nieuwsvoorziening is vercommercialiseerd. Talloze televisiezenders en nieuwsdiensten op het internet leveren 24 uur per dag en 7 dagen per week (24/7) berichten. Automatisering en digitalisering gingen de werkprocessen, zoals tekstverwerking, steeds meer beïnvloeden. Dat vereiste veranderingen in de organisatie van het ANP en de aanschaf van dure apparatuur.

ANP nu

De Stichting ANP is sinds 2001 een BV geworden met verschillende onderdelen, zoals de ANP Knipseldienst en ANP Biografie, die aan allerlei instanties informatie leveren. Tegenwoordig verstrekt het ANP meer dan honderdvijftigduizend berichten en honderdduizenden foto’s per jaar. Wanneer nodig kan het ANP putten uit een archief met enkele miljoenen beelden. Zo’n 250 medewerkers, onder wie ruim 150 (foto)journalisten, zijn dagelijks in de weer het feiten- en beeldmateriaal te bewerken en door te geven aan pers en media.
Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan brengt het ANP in december 2009 een jubileumboek uit.

De KB en het ANP

De radiobulletins van het ANP uit de jaren dertig tot tachtig zijn bewaard gebleven. Ze kwamen terecht in het magazijn van de KB. Deze 750 dozen met getypte blaadjes heeft de KB gedigitaliseerd. Sinds oktober 2008 zijn de bulletins online beschikbaar via de website van de KB. Een rijke bron van informatie: de onderzoeker kan nauwgezet reconstrueren op welke datum en op welk tijdstip een nieuwsfeit bekend werd en in welke bewoordingen.

Literatuur

Links

ANP 75 jaar nieuws / hoofdred.: Erik van Gruijthuijsen ; samenstelling / eindred.: Dick Wijninga, 2009

ANP 75 jaar nieuws / hoofdred.: Erik van Gruijthuijsen ; samenstelling / eindred.: Dick Wijninga, 2009

Het gebouw van het ANP te Den Haag in de jaren vijftig

Het gebouw van het ANP te Den Haag in de jaren vijftig

Algemeen Nederlandsch Persbureau : ANP, 1939 

Algemeen Nederlandsch Persbureau : ANP, 1939

Wat is... van wie is... wat doet het Algemeen Nederlandsch Persbureau A.N.P.? / door H.H.J. van de Pol, 1960

Wat is... van wie is... wat doet het Algemeen Nederlandsch Persbureau A.N.P.? / door H.H.J. van de Pol, 1960

Verzorgd door het ANP : vijftig jaar nieuwsvoorziening / J.A. Baggerman en J.M.H.J. Hemels, 1985

Verzorgd door het ANP : vijftig jaar nieuwsvoorziening / J.A. Baggerman en J.M.H.J. Hemels, 1985

Nederlanders onderweg : ANP Photo beeld van Nederland / René Kok en Erik Somers, 2007

Nederlanders onderweg : ANP Photo beeld van Nederland / René Kok en Erik Somers, 2007