Kerstmis

25 december

Getuigenissen uit de vroege vierde eeuw laten zien dat in die tijd de 25ste december geaccepteerd was als datum van de geboorte van Christus: de Nativitas Domini. Deze traditie houdt nog altijd stand. Het evangelie van Lucas en dat van Mattheus geven het meest gedetailleerde verslag van de gebeurtenissen ten tijde van de geboorte van Jezus. Zij zijn ook de kern geworden van de beeldende, verhalende en liturgische tradities van de Geboortecyclus.

De zoon van God geboren in een stal

" ... zij baarde haar eerstgeboren zoon en wikkelde Hem in doeken en legde Hem in een kribbe, omdat voor hen geen plaats was in de herberg ..." Deze korte passage uit het Lucasevangelie is duizenden en duizenden malen afgebeeld. In de database treffen we twee basisvarianten aan: in de ene ligt de maagd Maria in bed en zit Jozef aan haar voeten; in de andere knielen Maria en Jozef in aanbidding voor het Christuskind. Jozef, in de weer met een luier, een vroedvrouw die zich bij het aanbiddende paar voegt: dat zijn details die we niet in de bijbeltekst zullen vinden.

"...en er waren herders in diezelfde landstreek die zich ophielden in het veld..."

Lucas vertelt hoe herders de boodschap van de geboorte van Christus van een engel te horen krijgen. Zij vonden het kind dan in een kribbe. Samen met de os en de ezel symboliseren de door een engel gewaarschuwde herders, de nederigheid en de universele boodschap van de mensgeworden zoon van God.

De drie Wijzen (Koningen) en de Kindermoord

Heel kort na de geboorte, zo vertelt Mattheus, kwamen er drie Wijze Mannen aan in de stal. Nadat deze "...hun kostbaarheden hadden ontsloten, boden zij hem geschenken aan: goud en wierook en mirre ..."

In bijbelse tijden werd astronomische kennis nog algemeen toegeschreven aan Wijze Mannen uit het oosten. Daardoor geloofde koning Herodes hen ook toen zij hem vertelden van de Ster van Bethlehem. Nadat zij de bevestiging hadden gevonden van de boodschap over een nieuwe koning die de ster hen had gegeven, gehoorzaamden zij de engel die hen beval niet naar Herodes terug te keren.

Om toch af te rekenen met deze nieuwe koning, beval Herodes alle jongetjes van twee jaar en jonger te doden, een wreedheid die de geschiedenis is ingegaan als de Kindermoord te Bethlehem. Op het moment dat die plaatsvond, had een engel Jozef echter al gewaarschuwd en was de Heilige Familie ontsnapt naar Egypte.

Maria in bed, Jozef en het pasgeboren kind

Maria in bed, Jozef en het pasgeboren kind -Meer afbeeldingen

De aanbidding van het Christuskind door Maria en Jozef

De aanbidding van het Christuskind door Maria en Jozef -Meer afbeeldingen

De verzorging van het pasgeboren kind: Jozef droogt een doek bij het vuur

De verzorging van het pasgeboren kind: Jozef droogt een doek bij het vuur -Meer afbeeldingen

Aanbidding van het Christuskind door een vroedvrouw

Aanbidding van het Christuskind door een vroedvrouw -Meer afbeeldingen

De os en de ezel bij de kribbe

De os en de ezel bij de kribbe -Meer afbeeldingen

Engelen vertellen de herders in het veld dat Christus is geboren

Engelen vertellen de herders in het veld dat Christus is geboren -Meer afbeeldingen

Een hemels koor zingt Gloria in excelsis; de herders verheugen zich

Een hemels koor zingt 'Gloria in excelsis'; de herders verheugen zich -Meer afbeeldingen

Aanbidding van het Christuskind door de herders

Aanbidding van het Christuskind door de herders -Meer afbeeldingen

De wijzen (koningen) uit het Oosten zien een ster en verwonderen zich over zijn grootte

De wijzen (koningen) uit het Oosten zien een ster en verwonderen zich over zijn grootte -Meer afbeeldingen

De aanbidding der wijzen (koningen)

De aanbidding der wijzen (koningen) -Meer afbeeldingen

De kindermoord te Bethlehem

De kindermoord te Bethlehem -Meer afbeeldingen