Onnatuurlijke doodsoorzaken

Manieren van moord en marteling

Het is verleidelijk om de middeleeuwse maatschappij te beschouwen als een gewelddadige. Vele honderden afbeeldingen uit de verzameling van de Koninklijke Bibliotheek en Museum Meermanno lijken die indruk te bevestigen. Zij tonen een rijke variatie van moorden en martelingen. Door onze manier van beschrijven kunnen we zelfs bepaalde typen van gewelddaden afzonderlijk uit de database selecteren. Toch is het buitengewoon moeilijk om deze afbeeldingen als historisch bewijsmateriaal te gebruiken. Ze bevatten vaak zeer realistische details, maar ze geven nooit een ooggetuigeverslag in een 'journalistieke' zin, omdat ze altijd honderden jaren recenter zijn dan de gebeurtenissen die ze weergeven.

Dood door de elementen, dood door 'interne' oorzaken

Het is misschien wat al te ordelijk geredeneerd voor dit onderwerp, maar dankzij de manier waarop de afbeeldingen zijn geïndexeerd, kunnen ze systematisch gerangschikt worden. Dus, eerst zien we sint Laurentius die gedood wordt door de hitte van een vuur; dan een groep vrouwen, gedood door het water waarin zij zich gestort hebben. De man die men water naar binnen giet en Socrates die zojuist uit de gifbeker gedronken heeft, sterven uiteraard door 'interne' oorzaken.

Dood door slaan, schoppen, prikken en steken

De scènes hierboven zijn afkomstig uit een Miracle de Notre Dame, een Valerius Maximus, een bijbel en een Getijdenboek. We hebben ook wat kruisverwijzingen opgenomen: één leidt u naar de 'eerste moord' - de doodslag op Abel door zijn broer Kaïn - en de andere naar het beroemde martelaarschap van sint Sebastiaan, die werd doorboord door pijlen.

Nog meer steken, duwen en trekken

Maerlant's Spieghel Historiael laat zien hoe Alexander de Grote koning Porus doodt. Uit de Stad van God van sint Augustinus: een verliefd stel voorkomt op drastische wijze dat ze overspel zullen plegen. Een Historiebijbel toont hoe Alexander de Grote met een andere vijand afrekent en de profeet Ezechiël wordt door een span paarden over de grond gesleept.

Gruwelijke martelingen

Een Speculum Humanae Salvationis toont een andere profeet, Jesaja, die in tweeën wordt gezaagd. Van sint Erasmus, uit een Getijdenboek, en van twee niet bij naam genoemde Romeinen, wederom een miniatuur uit de Stad van God, worden de ingewanden uitgerukt. Tenslotte een klassiek vierendeling uit een Spieghel Historiael: Ganelon wordt uiteen gereten door vier paarden.

De dood door vuur: Sint Laurentius wordt geroosterd

De dood door vuur: Sint Laurentius wordt geroosterd -Meer afbeeldingen

Vrouwen ontsnappen aan verkrachting door zichzelf in de rivier te verdrinken

Vrouwen ontsnappen aan verkrachting door zichzelf in de rivier te verdrinken -Meer afbeeldingen

Twee soldaten martelen een man door hem vol water te gieten

Twee soldaten martelen een man door hem vol water te gieten -Meer afbeeldingen

Een vrouw laat haar schoonzoon doodslaan

Een vrouw laat haar schoonzoon doodslaan -Meer afbeeldingen

M. Atilius Regulus wordt opgesloten in een vat vol spijkers

M. Atilius Regulus wordt opgesloten in een vat vol spijkers -Meer afbeeldingen

Koning Ahab wordt gedood door een verdwaalde pijl

Koning Ahab wordt gedood door een verdwaalde pijl -Meer afbeeldingen

Murder in the cathedral: Thomas Becket wordt neergestoken

Murder in the cathedral: Thomas Becket wordt neergestoken -Meer afbeeldingen

Alexander verslaat koning Porus in een tweegevecht

Alexander verslaat koning Porus in een tweegevecht -Meer afbeeldingen

Een man en een vrouw slaan de hand aan zichzelf om te weerstaan aan de verleiding overspel te plegen

Een man en een vrouw slaan de hand aan zichzelf om te weerstaan aan de verleiding overspel te plegen -Meer afbeeldingen

Alexander duwt Nectanebus van een rots

Alexander duwt Nectanebus van een rots -Meer afbeeldingen

Ezechiël wordt uit elkaar getrokken door paarden

Ezechiël wordt uit elkaar getrokken door paarden -Meer afbeeldingen

De ingewanden van sint Erasmus worden om een lier gewonden

De ingewanden van sint Erasmus worden om een lier gewonden -Meer afbeeldingen

Dood door het uitrukken van de ingewanden: martelingen uit de Romeinse burgeroorlog

Dood door het uitrukken van de ingewanden: martelingen uit de Romeinse burgeroorlog -Meer afbeeldingen

De verrader Genelon wordt gevierendeeld

De verrader Genelon wordt gevierendeeld -Meer afbeeldingen