Tekens van de dierenriem

Astrologie en theologie

De kalenders van Psalters en Getijdenboeken geven een overzicht van de religieuze feesten van het jaar. Hun illustratie toont de activiteiten die kenmerkend zijn voor de wisselende seizoenen in de zogenaamde Werken van de maand. Daarnaast laat die illustratie het verstrijken van de astronomische tijd zien in de Tekens van de Dierenriem. Van zodra de mens een bepaalde regelmaat onderkende in de beweging van sterren en planeten, heeft hij geloofd dat de hemellichamen invloed uitoefenen op aardse gebeurtenissen. Ideeën die uiteindelijk teruggaan tot Babylonische tijden, overleefden tot in de Middeleeuwen; maar ook vandaag nog worden horoscopen getrokken. In sommige delen van de wereld wordt er nauwelijks een huwelijk gesloten zonder serieuze studie van de stand der sterren.

Christelijke theologen waren uiteraard het meest vertrouwd met de astrologische ideeën van de Grieks-Romeinse wereld. Die betekenden een uitdaging aan het adres van hun eigen ideeën over de Almacht van God en ze schreven vele pagina's om datgene te bestijden wat in hun ogen onacceptabel was.

Kalenders en andere teksten

De meeste afbeeldingen van de Tekens van de Dierenriem in de database zijn afkomstig uit liturgische kalenders. De Koninklijke Bibliotheek bewaart echter ook twee afschriften van het Liber Floridus van Lambert van Sint Omaars en van Der naturen Bloeme van Jacob van Maerlant. Ook deze boeken laten iets zien van de middeleeuwse interpretatie van de sterrenbeelden.