Middelnederlandse handschriften

Met belangrijke steun van de Vriendenvereniging kocht de Koninklijke Bibliotheek dit jaar in Zwitserland twee cultuurhistorisch interessante Middelnederlandse handschriften aan. Het ging om een getijdenboek en om een verklaring van het Hooglied van Salomo. Het Middelnederlands getijdenboek uit de tweede helft van de vijftiende eeuw is afkomstig uit Holland of Utrecht. Kunsthistorisch en boekhistorisch interessant zijn de twee grote miniaturen die gemaakt zijn door een miniaturist waarvan ook ander werk bekend is. Op de miniatuur waarop Christus zijn kruis draagt en gelovigen aanmoedigt hem na te volgen, komt de tekst op een rol uit zijn mond en krult om hem heen. Heel bijzonder is dat er meer versies van dezelfde afbeelding bekend zijn, waarvan een in een getijdenboek dat de KB al bezit. Deze iconografische ontlening is zo goed te bestuderen. De tweede aanwinst bevat de Middelnederlandse vertaling van de Expositio in Cantica Canticorum toegeschreven aan Richard van St. Victor († 1173). Deze vertaling is niet zo zeldzaam, maar de expliciete datering en bekende herkomst maken dit handschrift bijzonder. Het boek werd voltooid in 1415, mogelijk in Windesheim, en is afkomstig uit het bezit van Gerrit Willemsz (†1420). Op diens erf werd in 1415 een nonnenklooster gesticht. Het handschrift meldt dan ook ‘Dit boec hoert [= behoort] toe den susteren van Sinte Margrieten binnen Amstelredam’. De Koninklijke Bibliotheek bezit al meer handschriften uit dit Margrietenklooster, en was verheugd dit goed gedocumenteerde handschrift aan de collectie te kunnen toevoegen.