Noord-Hollands getijdenboek, 1489

Een middeleeuws verlucht boek dat is gedateerd én gesigneerd door een miniaturist is met een lampje te zoeken. Toch is dat precies wat de Koninklijke Bibliotheek in 2000 aan haar collectie mocht toevoegen. Mede dankzij een bijdrage van de Vrienden verwierf de KB in dat jaar een Middelnederlands getijdenboek met zeven volbladminiaturen en overige decoratie van Noord-Hollandse makelij. De versiering is het product van een kunstenaar die zijn werk vrijwel altijd voorzag van een jaartal en ondertekende met ‘sp(ier)i(n)c’; zo ook in dit boekje, onderin de gedecoreerde rand aan het begin van de Mariagetijden, naast het jaartal 1489.

Er zijn nog achttien andere handschriften bekend waaraan Spierinc heeft bijgedragen (waaronder één in de KB, een Middelnederlands gebedenboek uit 1498). Zij dateren alle uit de jaren tussen 1486 en 1519 en zijn dikwijls gemaakt voor opdrachtgevers in de omgeving van Haarlem. Ongetwijfeld werkte de miniaturist daar, of in Beverwijk, een paar kilometer noordelijker.

Met een ondertekening, een expliciete datering en een beredeneerbare localisering zoals in dit KB-handschrift zijn onderzoekers al heel blij. Toch heeft het kostbare kleinood nog niet al zijn geheimen prijsgegeven. De opdrachtgever, wiens wapen prijkt op blad 66v, hult zich hardnekkig in anonimiteit.