Doeschka Meijsing (1947-2012)

Op 30 januari 2012 is de schrijfster Doeschka Meijsing overleden. Zij is 64 jaar geworden. Tot haar bekendste romans horen Robinson, Tijger, tijger!, Utopia en De tweede man. Zij schreef ook de dubbelroman Moord/Moord en doodslag met haar broer Geerten. Doeschka Meijsing schreef een aftastend soort proza, waarin de verbeelding de hoofdrol speelt en de personages vaak maar moeilijk greep krijgen op de werkelijkheid, hun eigen geschiedenis en de mensen om zich heen. In 2008 kreeg zij de AKO Literatuurprijs voor haar laatste roman: Over de liefde.

Eindhoven-Amsterdam

Maria Johanna Meijsing werd op 21 oktober 1947 geboren in Eindhoven. Enkele jaren later verhuisde de familie naar Haarlem. Na haar opleiding aan het Sancta Maria Lyceum daar, studeerde Meijsing Nederlands en literatuurwetenschap aan de UvA. Ze werd docent aan het Ignatiusgymnasium en ook korte tijd medewerker van de vakgroep Neerlandistiek (UvA). Van 1978 tot 1987 was ze redacteur van de boekenbijlage van Vrij Nederland en daarna tot 1997 critica voor Elsevier. Maar bovenal was ze vanaf haar debuut in 1969 voluit: schrijfster.

De hanen en andere verhalen

In 1969 debuteerde Doeschka Meijsing met een verhaal in het literaire tijdschrift Podium.
In 1974 verscheen haar eerste bundel: De hanen en andere verhalen. In deze verhalen worstelen verschillende personages steeds met dezelfde problemen: wat is echt, wat is werkelijkheid, wat is verbeelding? Het verhaal ‘Het denken cadeau’ is zeer typerend, ook voor het latere schrijversschap van Meijsing: gaat denken over de wereld of gaat het denken zijn eigen gang?

Robinson

‘En plotseling was alles anders dan vroeger.’ Meijsings tweede boek, de roman Robinson uit 1976, gaat vooral over eenzaamheid. De hoofdpersoon, de 17-jarige naar binnen gekeerde Robinson is verhuisd en komt enkele weken na het begin van het schooljaar in haar nieuwe klas. Ze is een vreemdelinge die probeert aansluiting te vinden, maar daar niet in slaagt. Ze krijgt alleen wat contact met de moeilijke jongen Daniël, terwijl ze eigenlijk verliefd is op Johanna Freida. Maar dit oppervlakkige contact haalt haar niet uit haar eenzaamheid. Alleen in haar eigen binnenwereld is Robinson thuis.

Revisor

Vanaf 1974 is Doeschka Meijsing betrokken bij het literaire tijdschrift De Revisor, waarin onder anderen ook Frans Kellendonk, Dirk Ayelt Kooiman en Nicolaas Matsier publiceerden. Dit groepje krijgt in 1977 het stempel van ‘het academisme in de literatuur’, naar de titel van Jan Brokkens artikel in de Haagse Post. Hen wordt het verwijt gemaakt dat ze boeken schrijven zoals ze op de universiteit hadden geleerd literatuur te ontleden.
De Revisor-schrijvers verwierpen het idee dat zij steriele constructen bouwden in plaats van echte verhalen, maar ze onderstreepten dat hun manier van schrijven juist een creatieve methode was die ruim baan gaf aan de verbeelding.

De verbeelding

Doeschka Meijsing deelde met de andere Revisor-auteurs de voorkeur voor de verbeelding in de hoofdrol. Zij zagen in het recht-toe-recht-aan-verhaal weinig mogelijkheden meer, juist omdat het echte leven ook niet recht-toe-recht-aan is. Zij wilden de verbeelding de vrije loop laten en hun personages onmogelijke werelden laten betreden. Bij Doeschka Meijsing is de verbeelding ook altijd een redmiddel. Steeds proberen de personages de barre werkelijkheid te weerstaan met de hulp van hun verbeelding.

Het verleden

Doeschka Meijsing stuurt haar personages door hun verbeelding soms ook terug naar het verleden. In De kat achterna (1977) probeert de hoofdpersoon haar eigen geschiedenis te reconstrueren, ze probeert alles terug te halen wat voorbij is. In de roman Tijger, tijger! uit 1980 wordt geprobeerd de geschiedenis van een hele familie vast te leggen. In Tijger, tijger! volgt Meijsing in de vorm de wispelturigheid van de verbeelding. Het boek bevat snel afwisselende gesprekken, brokstukken herinnering en brieven.

Over de liefde

‘Hoe uitbundiger de stad begon te bloeien, hoe meer mijn hart ineenkromp.’ In 2008 publiceerde Meijsing wat nu blijkt haar laatste boek te zijn: Over de liefde. Dit boek, met zijn volstrekt heldere titel, gaat uiteraard over de liefde. Maar het gaat ook over het verleden en de herinnering. Een schrijfster blikt na te zijn bedrogen door haar geliefde terug op eerdere liefdesgeschiedenissen. Het leidt tot een lange, persoonlijke beschouwing over liefdesverdriet, maar toch zonder wrok en zelfs met veel humor. Voor dit boek ontving Doeschka Meijsing in 2008 de AKO-Literatuurprijs, de F. Bordewijkprijs en de Opzij-literatuurprijs.

Doeschka Meijsing overleed op 30 januari 2012 aan de complicaties van een operatie.

Literatuur

Links

Over de liefde / Doeschka Meijsing, 2008

Over de liefde / Doeschka Meijsing, 2008

100% chemie / Doeschka Meijsing, 2002

100% chemie / Doeschka Meijsing, 2002

De hanen en andere verhalen / Doeschka Meijsing, 1974

De hanen en andere verhalen / Doeschka Meijsing, 1974

Robinson / Doeschka  Meijsing, 1976

Robinson / Doeschka Meijsing, 1976

Tiger aus Glas : Roman / Doeschka Meijsing, 1986

Tiger aus Glas : Roman / Doeschka Meijsing, 1986