Hugo Claus

Op 19 maart 2008 stierf Hugo Claus, die leed aan de ziekte van Alzheimer. Hij had zelf het moment van zijn dood bepaald en had om euthanasie gevraagd.

Veelbekroond en veelzijdig

Claus was een bijzonder productief multitalent.Hij werd in 1986 bekroond met de Prijs der Nederlandse Letteren voor zijn omvangrijke oeuvre, dat zich uitstrekte over verschillende disciplines: proza, poëzie, toneel en beeldende kunst. Daarnaast schreef hij scenario’s en werkteals regisseur. Zijn grootste faam verwierf hij met Het verdriet van België (1983). Hij was de meest bekroonde auteur uit het Nederlandse taalgebied. Met zijn grote talent domineerde hij de Vlaamse letteren, aanvankelijk nog samen met Louis Paul Boon, later alleen.

Een jonge dichter

Claus werd in 1929 in Brugge geboren als zoon van een drukker. Een groot deel van zijn jeugd bracht hij door op kostscholen, waaronder het nonnenpensionaat dat hij later zou vereeuwigen in Het verdriet van België. Hij verliet in 1946, als zeventienjarige definitief het ouderlijk huis, nadat hij al verschillende keren was weggelopen. Een jaar later verscheen zijn eerste dichtbundel, Kleine reeks. Hij zou zich als dichter ontwikkelen tot een van de belangrijkste der Vijftigers, een literaire stroming die zich verzette tegen esthetische conventies en rationaliteit en voor wie ‘vitaliteit’ een kernwoord was.

De Metsiers

Hij vertrok naar Frankrijk, eerst om als seizoensarbeider te gaan werken in een suikerfabriek. Later vestigde hij zich in Parijs waar hij zich aansloot bij de Cobra-groep, kunstzinnige vernieuwers, verwant aan de Vijftigers. In 1950 verscheen Claus’ eerste prozawerk, De Metsiers. Het boek riep zowel bewondering als verguizing op. Thema’s als incest en inteelt riepen heftige reacties op in Vlaanderen, maar toch bracht De Metsiers ook onmiddellijk erkenning voor zijn literaire talent. Het boek werd bekroond met de Leo J. Krijnprijs.

Toneelwerken

Als hij zich weer vestigt in Vlaanderen gaat hij zich ook bezighouden met toneel. Hij schrijft teksten voor het theater als Suiker en Bruid in de morgen en Vrijdag. Later schreef hij ook filmscenario’s voor zijn vriend Fons Rademakers en bewerkte hij enkele van zijn boeken tot films, die hij zelf regisseerde.

Vrouwen

Claus was niet alleen in zijn werkzame leven veelzijdig. Hij verhuisde meer dan dertig keer en had relaties met vele vrouwen, onder wie Sylvia Kristel en Kitty Courbois. Op zijn dertiende was hij al eens van huis weggelopen met een vrouw van achtentwintig. Hij trouwde zijn jeugdvriendin Elly Overzier in 1955, maar dit huwelijk hield geen stand.

Tot het laatst actief

Claus bleef zich zijn leven lang verzetten tegen elke poging om hem vast te leggen op een kunstvorm. Zijn laatste dichtbundel verscheen in 2004 en was getiteld In geval van nood. Met name de laatste jaren concentreerde hij zich echter op het schilderen, in 2006 was een overzichtstentoonstelling van dit werk te zien in het Cobra-museum in Amstelveen. Zo bleef hij tot zijn dood een veelzijdig en ongrijpbaar kunstenaar.
In 2011 verscheen De wolken, verzorgd door Marc Schraevers, als een soort terugblik op zijn leven.

Literatuur

Links

Het paard begeerte : aspecten van het toneel van Hugo Claus / Johan Thielemans, 1994

Het paard begeerte : aspecten van het toneel van Hugo Claus / Johan Thielemans, 1994

De blijde en onvoorziene week / K. Appel, Hugo Claus; herdr. uit 1979 van de uitg. uit 1950

De blijde en onvoorziene week / K. Appel, Hugo Claus; herdr. uit 1979 van de uitg. uit 1950

Het verdriet van België / Hugo Claus, 1983

Het verdriet van België / Hugo Claus, 1983

Vrome wensen : over het literaire werk van Hugo Claus / Georges Wildemeersch, 2003

Vrome wensen : over het literaire werk van Hugo Claus / Georges Wildemeersch, 2003

Claustrum : schilderijen, tekeningen, gouaches, lichtdrukken van Hugo Claus, 1979

Claustrum : schilderijen, tekeningen, gouaches, lichtdrukken van Hugo Claus, 1979