Jan Blokker (1927-2010)

Journalist, schrijver, criticus, columnist, filmkenner en historicus Jan Blokker is op 6 juli 2010 overleden op drieëntachtigjarige leeftijd. Blokker was actief op talloze terreinen, maar zijn huis was vooral de krant. Jarenlang was hij één van de meest invloedrijke columnisten van Nederland met zijn rubriek in De Volkskrant. In 2006 maakte hij nog een overstap naar NRC.next. Tot zijn laatste grote wapenfeiten behoren de veelgeprezen boeken over de Nederlandse geschiedenis en bijbehorende tv-documentaires die hij samen met zijn zoons maakte.

Literatuur

Jan Blokker werd geboren op 27 mei 1927 in Amsterdam. Na de HBS en het staatsexamen gymnasium studeerde hij enige jaren Nederlands en Geschiedenis in dezelfde stad. Zijn studies maakte hij niet af, maar hij betrad al wel heel jong het pad van de literatuur. In 1951 verscheen zijn roman Séjour, waarvoor hij meteen de Reina Prinsen Geerligs-prijs kreeg, een aanmoediginsprijs voor jonge schrijvers. In 1952 publiceerde hij de roman Bij dag en ontij en in 1952 volgde nog Parijs, dode stad.

Film

Als kind ging Jan Blokker met zijn vader met grote regelmaat naar de bioscoop. Het leidde tot een levenslange verknochtheid aan de cinema in het algemeen en de Nederlandse film in het bijzonder. In 1952 trad Blokker aan als leerling-verslaggever van Het Parool, waar hij onder de hoede kwam van Simon Carmiggelt, die hem aanstelde bij de filmrubriek. Vanaf 1954 was hij filmredacteur bij het Algemeen Handelsblad. Hij was zelf ook al vroeg betrokken bij de Nederlandse film: hij schreef onder meer het scenario van Fanfare uit 1958, de klassiek geworden film van Bert Haanstra. Later in zijn carrière was Blokker jarenlang bestuurder van het Nederlands Fonds voor de Film.

Journalistiek

Bij Het Parool en het Handelsblad leerde Blokker het krantenvak in al zijn facetten kennen. Veel meer dan in de academische wereld voelde hij zich thuis in de wereld van de journalistiek. Hij ontmoette in en door zijn werk voor de krant veel geestverwanten, zoals Henk Hofland. Eind jaren zestig maakte hij de overstap van het Handelsbladnaar De Volkskrant. Aan die krant zou Blokker jarenlang verbonden blijven. Hij was er criticus, redacteur, adjunct- en uiteindelijk ook hoofdredacteur.

Kinderboeken

Een minder bekend aspect van Blokkers werk vormen zijn kinderboeken. Hij publiceerde in 1960 zijn eerste kinderboek: Op zoek naar een oom, over een jongetje dat een oom zoekt en onderweg allerlei merkwaardige ontmoetingen heeft. Zijn bekendste kinderboek is *Het**Kalekoppenhuis* uit 1978, over een vreemdsoortig kindergesticht dat steeds meer nieuwe kinderen blijft opslokken, hoe raar de opvoedingsmethoden ook zijn.

Geschiedenis

In de laatste jaren richtte Blokker zich steeds meer op de nationale geschiedenis. Samen met zijn zoons Jan jr. en Bas publiceerde hij werken als Het vooroudergevoel (2005). Aan de hand van oude schoolplaten van Isings behandelen Blokker en zijn zoons in dit boek de vaderlandse geschiedenis. In 2008 verscheen Nederland in twaalf moorden. Met een reeks historische moorden als leidraad trachtten de Blokkers in dit werk de Nederlandse identiteit op het spoor te komen.

Columns

Waar Jan Blokker het meest om zal worden herdacht, zijn zijn columns. Hij bekleedde bij *De**Volkskrant* verschillende functies, maar vooral was hij er decennialang dé gezichtsbepalende columnist. In zijn scherpe columns hekelde hij de trends van de dag en de ijdelheid en bekrompenheid van menige politicus en bekende Nederlander. Blokker schroomde ook niet om, als representant van de linkse *Volkskrant*, de linkse modes van de jaren zestig en zeventig flink belachelijk te maken, getuige ook een boek als *Ben ik eigenlijk wel links genoeg?* (1974). In zijn columns blonk Blokker uit door de compacte karakterisering van zijn slachtoffers. Zo zal D66-leider Pechtold nooit meer kunnen ontsnappen aan Blokkers typering ‘kereltje Pechtold’.

NRC.next

In 2006 kwam het tot een nooit verwachte breuk met De Volkskrant. Daarna schreef Blokker zijn columns voor NRC.next. De laatste verscheen op 5 juli, een dag voor zijn dood. Deze column gaat over het heden: over de kabinetsformatie, Geert Wilders, Felix Rottenberg en over Maurice de Hond. Maar ook over het verleden: het begin van de jaren dertig, toen de nazi Goebbels en de communist Ulbricht samen optrokken. Blokkers fascinaties kwamen hierin nog eenmaal samen.

De KB bezit vrijwel alle werk dat Blokker heeft gepubliceerd. Een selectie daarvan staat hieronder vermeld. Alle boeken zijn via de catalogus aan te vragen.

Literatuur

Links

Séjour / J.A. Blokker, 1951

Séjour / J.A. Blokker, 1951

Ben ik eigenlijk wel links genoeg? / Jan Blokker, 1977

Ben ik eigenlijk wel links genoeg? / Jan Blokker, 1977

Het kalekoppenhuis / Jan Blokker, 1978

Het kalekoppenhuis / Jan Blokker, 1978

Het vooroudergevoel : de vaderlandse geschiedenis / Jan Blokker, Jan Blokker jr. en Bas Blokker, 2005

Het vooroudergevoel : de vaderlandse geschiedenis / Jan Blokker, Jan Blokker jr. en Bas Blokker, 2005

Nederland in twaalf moorden : niets zo veranderlijk als onze identiteit / Jan Blokker, Jan Blokker jr en Bas Blokker, 2008

Nederland in twaalf moorden : niets zo veranderlijk als onze identiteit / Jan Blokker, Jan Blokker jr en Bas Blokker, 2008