Maarten 't Hart

Op 25 november 2009 wordt Maarten 't Hart 65 jaar. Dit vormt de aanleiding tot het realiseren van het Nationaal Documentatiecentrum Maarten ’t Hart in de openbare bibliotheek van zijn geboortestad Maassluis.

Proza en prijzen

Maassluis speelt een belangrijke rol in de vele romans en verhalen die Maarten ’t Hart schreef. Zijn uitgebreide proza-oeuvre bestaat daarnaast uit vele polemieken en essaybundels. Hij boekte met zowel fictie als non-fictie successen. Zo won hij in 1975 met Het vrome volk (1974) de Multatuliprijs, in 1978 kreeg hij de Jan Greshoff-prijs, een tweejaarlijkse prijs voor een essay of essaybundel,voor De som van misverstanden (1978). In 1984 was het boekenweekgeschenk De ortolaan van zijn hand. Tien jaar later sleepte hij met de roman Het woeden der gehele wereld (1993) de Gouden Strop in de wacht. Dit is de prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige spannende boek van het jaar.

Inspiratiebronnen

Maarten ’t Hart werd op 25 november 1944 geboren in Maassluis als zoon van een grafdelver. Hij groeide op in een gereformeerde omgeving die een onuitputtelijke bron van inspiratie zou vormen voor zijn literaire werk, zoals in De aansprekers (1979). In deze roman moet de hoofdpersoon zijn vader, een doodgraver, vertellen dat die ongeneeslijk ziek is.
Tijdens zijn in 1962 begonnen studie biologie aan de Rijksuniversiteit Leiden brak hij met het christelijk geloof. Hij bleef dit wel kritisch volgen in polemische werken zoals Wie God verlaat heeft niets te vrezen (1997) en De bril van God (2002).
De romans en essays van ’t Hart zijn doorspekt met beelden die zijn achtergrond als etholoog (onderzoeker van dierengedrag) verraden. In De kritische afstand (1976) komt dat bijzonder goed naar voren. Van zijn passie voor klassieke muziek zoals in *Mozart ende**anderen* (2006) is zijn werk doordesemd. Ook de liefde voor de letterkunde komt in veel van zijn proza naar voren, maar in *De som van misverstanden* (1978) wellicht het sterkst.

Successen en verfilmingingen

In 1971 verscheen onder het pseudoniem Martin Hart zijn debuut als prozaschrijver: Stenen voor een ransuil. In dit werk en in zijn grote verkoopsucces uit 1978 Een vlucht regenwulpen is het calvinisme een bepalend thema. In 1981 verfilmde regisseur Ate de Jong het boek met Jeroen Krabbé in de hoofdrol. Ook zijn laatste roman Verlovingstijd (2009) is sterk gekleurd door zijn gereformeerde jeugd. Diverse boeken van Maarten ’t Hart zijn verfilmd: Het woeden der gehele wereld, De zonnewijzer en De kroongetuige haalden met wisselend succes het witte doek.

In de openbaarheid

’t Hart mengt zich regelmatig in het publieke debat. Hij komt vaak in radio- en televisieprogramma’s om over muziek, letterkunde of gezonde voeding mee te discussiëren. Artikelen over die onderwerpen verschijnen in dagbladen en tijdschriften. Van frivoler aard was in de jaren negentig zijn verschijning in travestie als ‘Maartje ’t Hart’.

Vertalingen en populariteit

Het werk van Maarten ’t Hart is vooral in Duitsland populair. Zijn proza is verder in het Engels, Frans, Italiaans, Pools, Bulgaars, Hongaars en Russisch vertaald. Voor de Zweedse vertaling van Het woeden der gehele wereld (Om så hela världen rasar) ontving hij in 1994 de gerenommeerde Svenska Deckarakademins pris, een literatuurprijs voor het spannende boek.
Het grote succes bij het publiek van Maarten ’t Hart in binnen- en buitenland staat in schril contrast met de waardering door de literatuurcritici. Recensenten zijn van mening dat hij zich in zijn romans vaak herhaalt. Zijn lezers lijken zich van die kritiek niets aan te trekken, want ’t Hart blijft onverminderd een veelgelezen auteur. Zijn in verschillende kringen kritisch ontvangen boek De vrouw bestaat niet (1982), waarin hij uitgesproken standpunten inneemt, heeft daaraan niets kunnen veranderen.

Nationaal Documentatiecentrum Maarten ’t Hart

Het Nationaal Documentatiecentrum Maarten ’t Hart is onderdeel van een nieuwe opstelling van de collectie van de Openbare Bibliotheek Maassluis in zes thema’s. De daarmee gepaard gaande verbouwingen moeten medio december 2009 zijn afgerond. Naast het documentatiecentrum bestaan er plannen om elk jaar een activiteit te organiseren rondom de auteur in de vorm van een lezing of een symposium. Verder ligt het in de bedoeling een website over Maarten ’t Hart te maken.
’t Hart zelf vindt het allemaal prachtig, hoewel hij al heeft aangegeven niet bij de opening aanwezig te zijn.

Maarten ’t Hart en de KB

In de Koninklijke Bibliotheek is vrijwel alles wat Maarten ’t Hart heeft gepubliceerd aanwezig, waaronder diverse vertalingen van zijn werken. Die zijn alle via de KB-catalogus te vinden. ’t Hart zelf kent de weg naar het KB-gebouw al sinds 1967. Eenmaal heeft hij opgetreden als gastspreker tijdens een nieuwjaarsreceptie op de KB. Enkele jaren geleden bezocht hij onder meer de KB om gegevens te verzamelen voor zijn historische roman Het Psalmenoproer (2006).

Literatuur

Links

Maassluis / Maarten t Hart, 2007

Maassluis / Maarten 't Hart, 2007

Een Hollands orakel / Wam de Moor, 1994

Een Hollands orakel / Wam de Moor, 1994

Een vlucht regenwulpen / Maarten t Hart, 1978

Een vlucht regenwulpen / Maarten 't Hart, 1978

De vrouw bestaat niet / Maarten t Hart, 1982

De vrouw bestaat niet / Maarten 't Hart, 1982

Ongewenste zeereis / Maarten t Hart, 1979

Ongewenste zeereis / Maarten 't Hart, 1979

Het psalmenoproer / Maarten t Hart, 2006

Het psalmenoproer / Maarten 't Hart, 2006