De gedichten van Elly de Waard, 2005-heden

Proeven van moord (2005)

In 2005 verscheen de bundel Proeven van moord. De bundel bestaat uit vijf afdelingen, waarvan de eerste en de laatste uit één gedicht bestaan. In de tweede afdeling, genaamd 'Thuisland', kijkt De Waard terug op gebeurtenissen die tijdens haar leven plaatsvonden. Zo zijn er gedichten over haar jeugd. De bundel bevat ook gedichten die al in eerdere bundels zijn verschenen. In de afdeling 'In memoriam' dicht De Waard over een paar belangrijke mensen uit haar leven.

De titelafdeling 'Proeven van moord' bestaat uit vijf genummerde gedichten over de dood. De dood komt in deze gedichten heel dichtbij, zoals in '2':

In een pak van glans en strepen
met een das van zijden licht, licht
als de woorden die hem door
de ether droegen
het land door joegen

Zweet en zout
het gezicht zo bleek
als een opengeslagen boek
op de ergste pagina's

*(p. 39)

Dit gedicht heeft een strak metrum, dat is een ritme waarin beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen elkaar om en om afwisselen. Met dit metrum bouwt De Waard spanning op. De woorden die buiten dit metrum vallen, zoals 'licht', 'bleek' en 'ergste' krijgen extra nadruk.

Elly de Waard, ​Proeven van moord​ (2005)
Elly de Waard, ​Proeven van moord​ (2005)

Elly de Waard, ​Proeven van moord​ (2005)

Elly de Waard, ​Proeven van moord​ (2005)
Elly de Waard, ​Proeven van moord​ (2005)

Elly de Waard, ​Proeven van moord​ (2005)

Elly de Waard, ​Zeereep (2005)
Elly de Waard, ​Zeereep (2005)

Elly de Waard, ​Zeereep (2005)

Elly de Waard, ​​In het halogeen​ (2009)
Elly de Waard, ​​In het halogeen​ (2009)

Elly de Waard, ​​In het halogeen​ (2009)

Elly de Waard, ​​In het halogeen​ (2009)
Elly de Waard, ​​In het halogeen​ (2009)

Elly de Waard, ​​In het halogeen​ (2009)

In het halogeen (2009)

Een paar jaar later verscheen In het halogeen (2009). In deze bundel komen veel verschillende onderwerpen naar voren. Vaak beschrijven de gedichten verhoudingen tussen mensen onderling, maar ze gaan vaak ook over de verhouding van de mens ten opzichte van de technologie. Daarnaast ontbreekt besteedt De Waard, zoals altijd, veel aandacht aan de natuur.

De motto's van de bundel luiden:

When you know about meter, you can do anything
Joseph Brodsky

Het licht waarin de dingen staan is al vaak kunstmatig

Joseph Brodsky was een groot voorbeeld van De Waard, hij leerde haar de mogelijkheden van de klassieke vormen in de poëzie. Met name het metrumgebruik van Brodsky sprak haar zeer aan. Daarom koos zij het motto hierboven: als je het metrum onder de knie hebt, kun je alles bereiken wat je wilt. Ze benadrukt wel dat de dingen hierdoor vaak in een kunstmatig licht komen te staan. Dit tweede motto is daarom veelbetekenend bij het lezen van In het halogeen.

In het halogeen bevat ook het gedicht 'Zeereep' dat in 2005 in een bibliofiele uitgave verscheen. Een fragment:

Nooit was het anders
sinds de Noordzee, die
directe nazaat van de goden
eonen terug, hier
met haar werk begon

En zij verveeld
of woedend, met haar rusteloze
golven, zandgolven, stuifsels
van haar branding, land schiep
naar haar evenbeeld -

(p. 7)

Door het ritme en door de herhaling van woorden en klanken laat De Waard het golven van de zee naklinken in dit gedicht.

De gedichten in In het halogeen verschillen allemaal van vorm maar overal keert het ritme terug. Het titelgedicht heeft de strakke vorm van het sonnet. De tweede en de derde strofe luiden:

De muren van de huizen zo volmaakt
aan de aarde verwant, want
gebakken ervan, in hun vervaalde rood
en geel zijn het grote kluiten van grond

Er is veel hemel boven een mens op
deze plek en zo er al sprake zou zijn
van steden, dan zijn de straten er nauw

(p. 57)