Quarantaine actuele roman

Quarantaine is het beangstigende verhaal van een heel land op slot en van een cynicus die laat, misschien wel te laat, leert wat het betekent mens te zijn.” Aldus de achterflap van de roman Quarantaine van Wytske Versteeg (1983). De roman verscheen voor het eerst in 2015 en is onlangs uitgekomen in een nieuwe druk en in een nieuwe e-boekversie van uitgeverij Querido. Dat is terecht, want dit boek over een verwoestende ziekte die over het land raast is verbluffend actueel.

Wytske Versteeg (foto © Eline van der Spek)

Wytske Versteeg schreef voor NRC Handelsblad recent (20 maart 2020) een groot essay over apocalyptische romans (“Ziekte maalt niet om status; lezen in quarantaine”). Zij stelt daar onder andere:

“We weten allemaal dat plagen, in welke vorm dan ook, een terugkerend verschijnsel zijn - en toch zijn we niet bereid, niet in staat om het te geloven als zo'n plaag vanuit het niets op ons neerdaalt. Maar we zijn dol op fictie over hypothetische rampen. Anders dan je zou denken, zijn verhalen over de ondergang namelijk vaak geruststellend: een fictieve Apocalyps loopt over het algemeen goed af. Natuurlijk gaan er mensen dood, vaak zelfs bij bosjes, maar in fictie zijn dat zelden de mensen om wie je echt geeft.”

Versteeg benadrukt in haar NRC-essay dat haar eigen apocalyptische roman Quarantaine gaat over lichamelijkheid en lichamelijk contact. Ze baseerde zich feitelijk op de Ebola-epidemie van 2015 en wilde onderzoeken wat een dergelijke ziekte voor het menselijk contact zou betekenen: “Ik vroeg me af wat het met iemand doet wanneer je niet kunt worden aangeraakt op het moment dat je zo ziek bent. Hoe voelt het als niemand je huid kan strelen, juist wanneer je de troost van anderen harder nodig hebt dan ooit? Wat doet het met je als je zelf een fysiek gevaar voor je geliefden bent geworden?”

Quarantaine brengt daarom die onvermijdelijke conclusie:

“Plotseling gaat het om je fysieke toestand of om de plek waar je toevallig bent als er een quarantaine afgekondigd wordt - niet meer om hoe belangrijk je bent, hoeveel geld je hebt, of een van de andere dingen waaraan we doorgaans status en zelfvertrouwen ontlenen.”

[Tekst en samenstelling: Arno Kuipers, 25 mei 2020]