KB ontvangt complete editie oudste bedrijfsblad ter wereld

Met 121 jaargangen is de Fabrieksbode van de Delftse vestiging van DSM het langst onafgebroken verschenen bedrijfsblad ter wereld. Afgelopen maand is het laatste nummer uitgekomen. Met een vermelding in het Guinness Book of Records kan met recht gesproken worden van een monument. Vanuit het oogpunt van de bedrijfsjournalistiek is met de verschijning van het laatste nummer dan ook een tijdperk afgesloten. Om hier op gepaste wijze bij stil te staan, heeft DSM besloten de complete editie van de Fabrieksbode aan te bieden aan de Koninklijke Bibliotheek.

De eerste Fabrieksbode verscheen op 24 juni 1882 om daarna tot medio 2001 onafgebroken te verschijnen. Eerst als weekblad, later als veertiendaagse editie en de afgelopen jaren als maandblad. Wanneer 1882 als eerste jaargang telt, begint 2001 met de 120-ste. Echter, door een merkwaardige vertelling in 1989 is sinds dat jaar één jaar te veel gerekend. De vermelde 121-ste jaargang is er dus één te veel, maar ook met 120 jaargangen blijft de Fabrieksbode recordhouder!

Met de Fabrieksbode streefde directeur en oprichter van de Nederlandsche Gist- & Spiritusfabriek, Jacobus Cornelis van Marken duidelijk naar tweerichtingsverkeer. In de praktijk komt daar echter weinig van terecht. De Fabrieksbode blijft vooral de spreekbuis van Van Marken. Artikelen ter "educatie" en "morele verheffing" nemen een belangrijke plaats in. De gistfabriek is een micromaatschappij: behalve voor werk zorgt het bedrijf ook voor wonen, voor onderwijs, voor winkels en voor ontspanning.
Na het overlijden van Van Marken in 1906 volgt een verandering van toon. Waar Van Marken een nogal vaderlijke stijl hanteerde, is de toonzetting opeens veel zakelijker. De afstand tussen directie en medewerkers lijkt toe te nemen.
Echte inhoudelijke kritiek op het gevoerde beleid verschijnt voor het eerst in het jaar 2000. Tijdens een grote reorganisatie die de DSM-vestiging in Delft treft, geven medewerkers hun ongezouten mening. Na 120 jaar is Van Markens streven naar tweerichtingsverkeer serieus tot stand gekomen.

Toch stopt dit jaar de Fabrieksbode. Het interne medialandschap binnen DSM in Delft is zodanig veranderd, dat middelen als Internet en Intranet een belangrijker rol in de personeelscommunicatie hebben ingenomen. De Fabrieksbode heeft zijn werk gedaan en dat is niet onopgemerkt gebleven.