Panorama

Toen Panorama in 1913 voor het eerst verscheen, waren het vooral de foto-illustraties die lezers trokken. De fotoreportages over de strijd aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog maakte het zelfs mogelijk dat het blad, tijdelijk, tweemaal per week uitkwam. Panorama ontwikkelde zich met een mix van artikelen voor alle gezinsleden, cartoons, tips en strips tot 'een vriend des huizes'. U kunt hier het allereerste nummer van Panorama in zijn geheel doorbladeren.

Populaire cultuur

Het tijdschrift Panorama is symbolisch voor wat we populaire cultuur noemen in Nederland. De Koninklijke Bibliotheek was gedurende driekwart van de twintigste eeuw te deftig voor een blad als dit. De interesse voor populaire cultuur dateert van de jaren negentig. Vanaf die tijd zijn wetenschappers zich gaan realiseren dat het dagelijkse leven van gewone mensen een minstens zo interessant object van onderzoek is als politiek of krijgsgeschiedenis. En vanaf die tijd is de Koninklijke Bibliotheek ook veel meer dan voorheen actief op zoek naar aanvullingen op lacunes, die door de streng selectieve werkwijze van talrijke bibliotheekmedewerkers uit vroegere jaren zijn ontstaan. Als resultaat daarvan verwierf de Koninklijke Bibliotheek talrijke jaargangen van tijdschriften als Margriet, Libelle, Revue, De Spiegel, Tuney Tunes *en *Panorama.

Schenking

In het jaar 2006 organiseerde de Koninklijke Bibliotheek een grote tentoonstelling over publiekstijdschriften met als titel Magazine!. Hiermee werd de aandacht gevestigd op de waarde en het belang van dit soort bladen en de rijkdom van de Koninklijke Bibliotheekbronnen. Een gevolg van de publiciteit die rondom Magazine! ontstond was, dat zich een particulier meldde met een allereerste jaargang van Panorama, in een naar verhouding goede conditie. De Koninklijke Bibliotheek miste deze jaargang nog in de collectie en was verheugd deze te kunnen aankopen. Hierdoor is nu duidelijk te onderbouwen dat het eerste nummer van dit illustere blad verscheen op 2 juli 1913, dat de eerste nummers getiteld waren Het panorama en dat de aanleiding om met dit blad de markt op te gaan mede gelegen was in de honderdste verjaardag van het Koninkrijk der Nederlanden. Het was voor uitgeverij Sijthoff ook een aantrekkelijk commercieel product. Voor het eerst werd een tijdschrift gemaakt volgens een ‘nieuw procédé van illustratietechniek, de koper-diepdruk’. De uitgever sprak de hoop uit dat Panorama zou worden tot een ‘geregelde en gaarne geziene gast’ in de Nederlandse huiskamers. Welnu, dat is gelukt, want Panorama bestaat nog steeds. Op welke onderwerpen het blad zich tegenwoordig richt, en met welke middelen, zal de uitgever zich in zijn stoutste dromen niet hebben kunnen voorstellen. (RS)

Literatuur

Joan Hemels en Renée Vegt,* Het geïllustreerde tijdschrift in Nederland. Bron van kennis en vermaak, lust voor het oog*. Bibliografie. Dl. 1. Amsterdam 1993, p. 347-351; Dl. 2. Amsterdam 1997, p. 847-863.