Kinderboeken

De collectie: Een uitzonderlijke verzameling voor kinderen gemaakte gedrukte werken, waaronder -veelal geïllustreerde- kinderboeken en -tijdschriften, prenten, prentenboeken, pop-upboeken, leporello's en andere bijzondere boekvormen vanaf de 18de eeuw.
Omvang: Ca. 250.000 kinderboeken en 5.000 centsprenten.
Toegankelijkheid: De kinderboeken zijn te vinden in de KB-Catalogus; ze zijn ter inzage in de leeszaal Bijzondere Collecties of in de algemene leeszaal. Meer details zijn te vinden via het Centraal Bestand Kinderboeken.
Meer informatie: Karin Vingerhoets of via het webformulier

Hieronymus van Alphen, *Kleine gedigten voor kinderen.* (1783)
Hieronymus van Alphen, Kleine gedigten voor kinderen (1783)

Hieronymus van Alphen, Kleine gedigten voor kinderen. (1783)

Agatha, Mooi Elsje [Belle en het Beest]. Geïllustreerd door Walter Crane. Amsterdam : J. Vlieger [1874]
Agatha, Mooi Elsje (1874)

Agatha, Mooi Elsje [Belle en het Beest]. Geïllustreerd door Walter Crane (1874)

Panorama van vroolijke spelen [Plaat met leporello] (1887)
Panorama van vroolijke spelen (1887)

Panorama van vroolijke spelen [Plaat met leporello] (1887)

Collectiegeschiedenis

Kinderboeken hebben vanaf het begin van de KB deel uitgemaakt van de collectie, maar tijdens de negentiende eeuw werden jeugdboeken niet actief verzameld. In de eerste helft van de twintigste eeuw kwamen enkele grote verzamelingen binnen: in 1927 bijvoorbeeld de collectie M.A. de Goeje (de schrijfster Agatha), de verzameling Populair proza/volksboekjes (tot 1876) van Waller en een deel van de verzameling G.J. Boekenoogen. Vanaf de jaren zestig werd de collectie doelbewust aangevuld, aanvankelijk met alleen prijswinnende boeken, later ook met bijzondere uitgaven uit de beroemde collectie van C.F. van Veen (1984). Inmiddels ontvangt de KB rechtstreeks van de uitgevers veel Nederlandse kinderboeken in het kader van het Depot van Nederlandse Publicaties (vanaf 1974). Grotere en kleinere schenkingen bleven de collectie versterken, zoals kinderboeken uit de verzameling van de kunstenares Sixta Saltet-Heddema (1988), werken van Anne de Vries (1996), 18e- en 19e-eeuwse kinderboeken van het Nederlands Openluchtmuseum (2004), Amerikaanse kinderboeken over Nederland (Edelman, 2004), 19e-eeuwse kinderboeken (Landwehr-Vogels, 2005), centsprenten (Borms-Koop, 2007) en Nederlandstalige Karl May-uitgaven (Joan C. Oosterbaan, 2008). In 1997 werd collectie Boek en Jeugd door het NBLC overgedragen aan het Letterkundig Museum, dat de omvangrijke en belangwekkende verzameling van 75.000 kinderboeken vervolgens in langdurige bruikleen gaf aan de Koninklijke Bibliotheek. In 2007 volgde de vakliteratuur uit deze collectie. Lees meer over de collectiegeschiedenis kinderboeken van 1800 tot heden.

Details over toegankelijkheid

  • De kinderboeken uit de Bijzondere Collecties (aanvraagnummer begint met KW) kunnen ter inzage worden aangevraagd via de KB-catalogus. Daarna kunt u ze inzien de Leeszaal Bijzondere Collecties. Sommige titels zijn geblokkeerd voor aanvraag en kunnen in principe niet worden ingezien. Neem in zo'n geval contact op met de balie.
  • De kinderboeken en naslagwerken uit de Nederland-collectie (aanvraagnummer bestaat uit acht cijfers) kunnen eveneens via de KB-catalogus ter inzage worden aangevraagd. Daarna kunnen ze opgehaald worden bij de uitleenbalie.
  • De naslagwerken in de Leeszaal Bijzondere Collecties (nummer begint met LHO) kunnen vrij geraadpleegd worden, u kunt ze zelf uit de kast pakken. De naslagwerken worden niet uitgeleend.

Centraal Bestand Kinderboeken (CBK)

De gezamenlijke Nederlandse kinderboekencollecties zijn te vinden via het Centraal Bestand Kinderboeken. Dit bevat ruim 320.000 beschrijvingen van kinderboeken, -tijdschriften en aan kinderboeken gerelateerde audiovisuele materialen. Deze boeken zijn aanwezig in een groeiend aantal instellingen waaronder de KB. In beschrijvingen van -met name- oudere kinderboeken is vaak een link naar de digitale versie beschikbaar. Het CBK bevat daarnaast 70.600 beschrijvingen van artikelen, scripties en boeken óver jeugdliteratuur.

Links